MISBRUIK – 2. monoxyden van allerhand koolsoorten

Artikel NRC

In het Nederlandse taalgebied gebruiken we avonturen van Oliver B Bommel van Maarten Toonder als voorbeeld. Het is vooral professor Prlwytzkofsky die voor de – incidentele – chemische inbreng zorgt. In het verhaal De Heldendaden bestudeert Prlwytzkofsky, in dit verhaal een fenomenoloog genoemd, een luchtlaag van 'verdachter versmelting'. De afvalgassen van een fabriek blijken de aanleiding tot het probleem dat voor veel overlast zorgt. Aan het eind is het duidelijk hoe de zaak in elkaar steekt. Prlwytzkofsky meldt daarover: 'Wat wij daar voor ons zien bestaat hoofdzakelijk uit monoxyden van allerhand koolsoorten, vermengd met alkanolen en alcoholaten.'

De termen monoxyden, alkanolen en alcoholaten zijn geldig chemisch taalgebruik. Alkanolen en alcoholaten zul je echter normaal gesproken niet in luchtverontreiniging aantreffen. Ook 'monoxyden van koolsoorten' zijn er niet in te vinden, als we al zouden weten waar het om ging, maar wel dan weer koolomonoxide (CO).

De dwerg Kwetal zorgt in de verhalen soms voor de meer alchemistische inbreng. In het verhaal De Liefdadiger spreekt Kwetal van 'gemalen grondloog en uitgezocht witsel' als grondstoffen voor het vervaardigen van 'hoogzichtig silikaat'. Met het laatste blijkt brillenglas bedoeld te worden. De grondstoffen doen echter alchemistisch aan.

Dit zijn slechts enkele voorbeelden. In het algemeen kan echter worden vastgesteld dat de schrijvers van stripverhalen niet veel moeite doen om luchtverontreiniging chemisch correct weer te geven. Belangrijkste doel lijkt te zijn om een wetenschappelijke omgeving te suggereren. Dat daarbij achteloos en soms foutief begrippen uit de chemie worden gebuikt is van ondergeschikt belang.

[Ontleend aan Voortschrijdende Inzichten/Stripverhalen]

 

Logo LUVO